Bharanickavu
Grama Panchayat

   Kattanam Valiyapalli: History and Milestones

Located in the heart of Kattanam in the Alappuzha district, the Kattanam St. Stephen's Malankara Orthodox Syrian Church is popularly known as "Kattanam Valiyapalli" (Note: The name "Vincent de Paul" mentioned in the source text seems to be a factual error, as this is a Malankara Orthodox Church dedicated to St. Stephen).

Falling under the Mavelikara Diocese of the Malankara Orthodox Syrian Church, this shrine is the first Christian church in Kattanam and one of the largest parishes in Central Travancore.

1. Origin and Early History (1835)

• Migration: In the early days, many Syrian Christians from places like Nilackal and Kadampanad migrated to Kattanam, which was a part of the Onattukara region. They settled down and engaged in agriculture in the fertile lands of Kattanam.

• Need for a Place of Worship: Initially, the Christians of Kattanam had to rely on the Kayamkulam Kadeesha Church or other distant churches for their worship and sacraments. The desire for a church of their own in Kattanam grew stronger to avoid the difficulties of this long travel.

• Land Acquisition: A plot of 5 acres and 56 cents was purchased and registered for the church in the central part of Kattanam from Shri. Shankaran of Thuruthiyil, a member of the Piravanthoor Puthenveettil family.

• Consecration: On the 15th of Edavam, 1010 of the Malayalam Era (May 25, 1835), the then Malankara Metropolitan, Cheppad Philipose Mar Dionysius, consecrated the church in the name of the first Christian martyr, Saint Stephen.

2. Period of Crises and Reconstruction

• Church Disputes: Over time, the internal disputes and litigations within the Malankara Church affected Kattanam Valiyapalli as well. Due to these conflicts, the church could not be maintained properly. Consequently, about 105 years after its inception, the roof of the church collapsed due to a natural calamity.

• Visit of Parumala Thirumeni: Parumala Geevarghese Mar Gregorios (Parumala Kochu Thirumeni) visited this parish to resolve the disputes and made peaceful interventions.

• Court Verdict: Later, the lawsuit in the Krishnapuram Munsiff Court was settled, and the church properties were divided.

• Second Reconstruction (1940): Through the hard work of the priests and the ordinary people of Kattanam, the church was rebuilt. People carried stones and other construction materials on their heads to the church premises. In the Malayalam month of Makaram 8, 1115 (January 1940), His Holiness Baselius Geevarghese II, Catholicos of the East, reconsecrated the church and opened it for worship.

• 3. The Modern Mega-Church (1989 onwards)

• As the number of parishioners grew significantly (to over 1,200 families and around 8,000 members), it was decided to construct a new, larger church in place of the old one.

• Foundation Stone Laying: On October 27, 1989, Mathews Mar Coorilos, the then Metropolitan of the Kollam Diocese (later His Holiness Moran Mar Baselios Marthoma Mathews II, Catholicos), laid the foundation stone for the new church.

• Consecration: Built at a cost of millions, the present mega-church—which is one of the largest churches in the Malankara Orthodox Syrian Church—was consecrated by His Holiness Baselios Marthoma Mathews II, Catholicos of the East.

• 4. Social Contributions

• Kattanam Valiyapalli has contributed immensely not only to spiritual growth but also to the educational and social progress of the region.

• St. Stephen's ITI: Established in 1981 under the church management, St. Stephen's ITI has been providing vocational education to hundreds of local youths, helping them secure employment.

• Main Festival: The feast of St. Stephen and the grand Rasa (church procession) of Kattanam Valiyapalli form one of the largest spiritual festivals in the Onattukara region. This church stands as a great symbol of communal harmony.

ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ കറ്റാനത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കറ്റാനം വിൻസെന്റ് ഡെപ്പോൾ / വി. സ്തേഫാനോസ് മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സിറിയൻ പള്ളിയാണ് "കറ്റാനം വലിയപള്ളി" എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ മാവേലിക്കര ഭദ്രാസനത്തിന് കീഴിലുള്ള ഈ ദേവാലയം കറ്റാനത്തെ ആദ്യത്തെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയവും മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇടവകകളിൽ ഒന്നുമാണ്.

ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ദേവാലയത്തിന്റെ ചരിത്രവും നാഴികക്കല്ലുകളും താഴെ വിവരിക്കുന്നു:

1. ഉത്ഭവവും ആദ്യകാല ചരിത്രവും (1835)

• കുടിയേറ്റം: ഓണാട്ടുകരയുടെ ഭാഗമായ കറ്റാനത്തേക്ക് മുൻകാലങ്ങളിൽ നിലയ്ക്കൽ, കടമ്പനാട് തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ധാരാളം സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ കുടിയേറിപ്പാർത്തിരുന്നു. ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ കറ്റാനത്ത് അവർ കൃഷി ചെയ്ത് ജീവിച്ചു പോന്നു.

• ആരാധനാലയത്തിന്റെ ആവശ്യം: ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കറ്റാനത്തെ ക്രൈസ്തവർക്ക് ആരാധന കർമ്മങ്ങൾക്കായി കായംകുളം കദീശാ പള്ളിയെയോ മറ്റ് ദൂരെയുള്ള പള്ളികളെയോ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു. ഈ യാത്രയുടെ ബുദ്ധിമുട്ട് ഒഴിവാക്കാൻ കറ്റാനത്ത് സ്വന്തമായി ഒരു പള്ളി വേണമെന്ന ആഗ്രഹം ശക്തമായി.

• സ്ഥലം വാങ്ങൽ: കറ്റാനത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാഗത്ത് താലൂക്കിൽ പെട്ട പിരലശ്ശേരി പുത്തൻവിളയിൽ കുടുംബാംഗമായ തുരുത്തിയിൽ ശ്രീ. ശങ്കരനിൽ നിന്ന് പള്ളിക്കായി 5 ഏക്കർ 56 സെന്റ് സ്ഥലം വാങ്ങി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു.

• പ്രതിഷ്ഠയും കൂദാശയും: കൊല്ലവർഷം 1010 ഇടവം 15-ന് (1835 മെയ് 25) മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്തയായിരുന്ന ചേപ്പാട് ഫിലിപ്പോസ് മാർ ദീവന്നാസിയോസ് തിരുമേനി ഒന്നാം രക്തസാക്ഷിയായ വിശുദ്ധ സ്തേഫാനോസിന്റെ (St. Stephen) നാമത്തിൽ ഈ പള്ളി കൂദാശ ചെയ്തു.

2. പ്രതിസന്ധികളുടെയും പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെയും കാലഘട്ടം

• സഭാ തർക്കങ്ങൾ: കാലാന്തരത്തിൽ മലങ്കര സഭയിലുണ്ടായ ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങളും കേസ് വഴക്കുകളും കറ്റാനം വലിയപള്ളിയെയും ബാധിച്ചു. തർക്കങ്ങൾ കാരണം പള്ളി ശരിയാംവണ്ണം പരിപാലിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരികയും, ഏകദേശം 105 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പ്രകൃതിക്ഷോഭത്താൽ പള്ളിയുടെ മേൽക്കൂര തകർന്നു വീഴുകയും ചെയ്തു.

• പരുമല തിരുമേനിയുടെ സന്ദർശനം: തർക്കപരിഹാരങ്ങൾക്കായി പരുമല ഗീവർഗീസ് മാർ ഗ്രീഗോറിയോസ് (പരുമല കൊച്ചുതിരുമേനി) ഈ ഇടവക സന്ദർശിക്കുകയും സമാധാനശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

• കോടതി വിധി: പിന്നീട് കൃഷ്ണപുരം മുൻസിഫ് കോടതിയിലെ കേസ് ഒത്തുതീർപ്പാക്കുകയും പള്ളിയുടെ സ്വത്തുക്കൾ വിഭജിക്കുകയും ചെയ്തു.

• രണ്ടാം പുനർനിർമ്മാണം (1940): വൈദികരുടെയും കറ്റാനത്തെ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെയും കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമായി പള്ളി വീണ്ടും പണിതുയർത്തി. കല്ലുകളും മറ്റ് നിർമ്മാണ സാമഗ്രികളും തലച്ചുമടായാണ് ജനങ്ങൾ പള്ളിപ്പറമ്പിൽ എത്തിച്ചിരുന്നത്. കൊല്ലവർഷം 1115 മകരം 8-ന് (1940 ജനുവരി) പരിശുദ്ധ ബസേലിയോസ് ഗീവർഗീസ് ദ്വിതീയൻ കാതോലിക്കാ ബാവാ പള്ളി വീണ്ടും കൂദാശ ചെയ്ത് ആരാധനയ്ക്കായി തുറന്നു കൊടുത്തു.

3. ആധുനിക മഹാദേവാലയം (1989 - യെ പ്രസ്ഥാനം)

ഇടവകാംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം വലിയ രീതിയിൽ വർദ്ധിച്ചതോടെ (ഏകദേശം 1200-ലധികം കുടുംബങ്ങളും എണ്ണായിരത്തോളം അംഗങ്ങളും) പഴയ പള്ളിയുടെ സ്ഥാനത്ത് വലിയൊരു പുതിയ പള്ളി പണിയാൻ തീരുമാനിച്ചു.

• തറക്കല്ലിടൽ: 1989 ഒക്ടോബർ 27-ന് കൊല്ലം ഭദ്രാസനാധിപനായിരുന്ന മാത്യൂസ് മാർ കൂറിലോസ് തിരുമേനി (പിന്നീട് പരിശുദ്ധ മാത്യൂസ് ദ്വിതീയൻ കാതോലിക്കാ ബാവാ) പുതിയ പള്ളിക്ക് തറക്കല്ലിട്ടു.

• കൂദാശ: കോടികൾ ചെലവഴിച്ച് നിർമ്മിച്ച, മലങ്കര സഭയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ദേവാലയങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഇപ്പോഴത്തെ മഹാദേവാലയത്തിന്റെ കൂദാശ പരിശുദ്ധ ബസേലിയോസ് മാർത്തോമ്മാ മാത്യൂസ് ദ്വിതീയൻ കാതോലിക്കാ ബാവാ നിർവ്വഹിച്ചു.

4. സാമൂഹിക സംഭാവനകൾ

കറ്റാനം വലിയപള്ളി ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്ക് മാത്രമല്ല, പ്രദേശത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ-സാമൂഹിക പുരോഗതിക്കും വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പള്ളിയുടെ മാനേജ്മെന്റിന് കീഴിൽ 1981-ൽ ആരംഭിച്ച സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് ഐ.ടി.ഐ (St. Stephen's ITI) പ്രദേശത്തെ നൂറുകണക്കിന് യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസം നൽകിവരുന്നു.

പ്രധാന പെരുന്നാൾ: വി. സ്തേഫാനോസിന്റെ ഓർമ്മപ്പെരുന്നാളും കറ്റാനം വലിയപള്ളിയിലെ രാസയും (പ്രദക്ഷിണം) ഓണാട്ടുകരയിലെ വലിയ ആത്മീയ ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ വലിയൊരു പ്രതീകം കൂടിയാണ് ഈ ദേവാലയം.

ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ കറ്റാനത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കറ്റാനം വിൻസെന്റ് ഡെപ്പോൾ / വി. സ്തേഫാനോസ് മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സിറിയൻ പള്ളിയാണ് "കറ്റാനം വലിയപള്ളി" എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ മാവേലിക്കര ഭദ്രാസനത്തിന് കീഴിലുള്ള ഈ ദേവാലയം കറ്റാനത്തെ ആദ്യത്തെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയവും മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇടവകകളിൽ ഒന്നുമാണ്.

ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ദേവാലയത്തിന്റെ ചരിത്രവും നാഴികക്കല്ലുകളും താഴെ വിവരിക്കുന്നു:

1. ഉത്ഭവവും ആദ്യകാല ചരിത്രവും (1835)

• കുടിയേറ്റം: ഓണാട്ടുകരയുടെ ഭാഗമായ കറ്റാനത്തേക്ക് മുൻകാലങ്ങളിൽ നിലയ്ക്കൽ, കടമ്പനാട് തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ധാരാളം സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ കുടിയേറിപ്പാർത്തിരുന്നു. ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ കറ്റാനത്ത് അവർ കൃഷി ചെയ്ത് ജീവിച്ചു പോന്നു.

• ആരാധനാലയത്തിന്റെ ആവശ്യം: ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കറ്റാനത്തെ ക്രൈസ്തവർക്ക് ആരാധന കർമ്മങ്ങൾക്കായി കായംകുളം കദീശാ പള്ളിയെയോ മറ്റ് ദൂരെയുള്ള പള്ളികളെയോ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു. ഈ യാത്രയുടെ ബുദ്ധിമുട്ട് ഒഴിവാക്കാൻ കറ്റാനത്ത് സ്വന്തമായി ഒരു പള്ളി വേണമെന്ന ആഗ്രഹം ശക്തമായി.

• സ്ഥലം വാങ്ങൽ: കറ്റാനത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാഗത്ത് താലൂക്കിൽ പെട്ട പിരലശ്ശേരി പുത്തൻവിളയിൽ കുടുംബാംഗമായ തുരുത്തിയിൽ ശ്രീ. ശങ്കരനിൽ നിന്ന് പള്ളിക്കായി 5 ഏക്കർ 56 സെന്റ് സ്ഥലം വാങ്ങി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു.

• പ്രതിഷ്ഠയും കൂദാശയും: കൊല്ലവർഷം 1010 ഇടവം 15-ന് (1835 മെയ് 25) മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്തയായിരുന്ന ചേപ്പാട് ഫിലിപ്പോസ് മാർ ദീവന്നാസിയോസ് തിരുമേനി ഒന്നാം രക്തസാക്ഷിയായ വിശുദ്ധ സ്തേഫാനോസിന്റെ (St. Stephen) നാമത്തിൽ ഈ പള്ളി കൂദാശ ചെയ്തു.

2. പ്രതിസന്ധികളുടെയും പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെയും കാലഘട്ടം

• സഭാ തർക്കങ്ങൾ: കാലാന്തരത്തിൽ മലങ്കര സഭയിലുണ്ടായ ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങളും കേസ് വഴക്കുകളും കറ്റാനം വലിയപള്ളിയെയും ബാധിച്ചു. തർക്കങ്ങൾ കാരണം പള്ളി ശരിയാംവണ്ണം പരിപാലിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരികയും, ഏകദേശം 105 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പ്രകൃതിക്ഷോഭത്താൽ പള്ളിയുടെ മേൽക്കൂര തകർന്നു വീഴുകയും ചെയ്തു.

• പരുമല തിരുമേനിയുടെ സന്ദർശനം: തർക്കപരിഹാരങ്ങൾക്കായി പരുമല ഗീവർഗീസ് മാർ ഗ്രീഗോറിയോസ് (പരുമല കൊച്ചുതിരുമേനി) ഈ ഇടവക സന്ദർശിക്കുകയും സമാധാനശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

• കോടതി വിധി: പിന്നീട് കൃഷ്ണപുരം മുൻസിഫ് കോടതിയിലെ കേസ് ഒത്തുതീർപ്പാക്കുകയും പള്ളിയുടെ സ്വത്തുക്കൾ വിഭജിക്കുകയും ചെയ്തു.

• രണ്ടാം പുനർനിർമ്മാണം (1940): വൈദികരുടെയും കറ്റാനത്തെ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെയും കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമായി പള്ളി വീണ്ടും പണിതുയർത്തി. കല്ലുകളും മറ്റ് നിർമ്മാണ സാമഗ്രികളും തലച്ചുമടായാണ് ജനങ്ങൾ പള്ളിപ്പറമ്പിൽ എത്തിച്ചിരുന്നത്. കൊല്ലവർഷം 1115 മകരം 8-ന് (1940 ജനുവരി) പരിശുദ്ധ ബസേലിയോസ് ഗീവർഗീസ് ദ്വിതീയൻ കാതോലിക്കാ ബാവാ പള്ളി വീണ്ടും കൂദാശ ചെയ്ത് ആരാധനയ്ക്കായി തുറന്നു കൊടുത്തു.

3. ആധുനിക മഹാദേവാലയം (1989 - യെ പ്രസ്ഥാനം)

ഇടവകാംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം വലിയ രീതിയിൽ വർദ്ധിച്ചതോടെ (ഏകദേശം 1200-ലധികം കുടുംബങ്ങളും എണ്ണായിരത്തോളം അംഗങ്ങളും) പഴയ പള്ളിയുടെ സ്ഥാനത്ത് വലിയൊരു പുതിയ പള്ളി പണിയാൻ തീരുമാനിച്ചു.

• തറക്കല്ലിടൽ: 1989 ഒക്ടോബർ 27-ന് കൊല്ലം ഭദ്രാസനാധിപനായിരുന്ന മാത്യൂസ് മാർ കൂറിലോസ് തിരുമേനി (പിന്നീട് പരിശുദ്ധ മാത്യൂസ് ദ്വിതീയൻ കാതോലിക്കാ ബാവാ) പുതിയ പള്ളിക്ക് തറക്കല്ലിട്ടു.

• കൂദാശ: കോടികൾ ചെലവഴിച്ച് നിർമ്മിച്ച, മലങ്കര സഭയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ദേവാലയങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഇപ്പോഴത്തെ മഹാദേവാലയത്തിന്റെ കൂദാശ പരിശുദ്ധ ബസേലിയോസ് മാർത്തോമ്മാ മാത്യൂസ് ദ്വിതീയൻ കാതോലിക്കാ ബാവാ നിർവ്വഹിച്ചു.

4. സാമൂഹിക സംഭാവനകൾ

കറ്റാനം വലിയപള്ളി ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്ക് മാത്രമല്ല, പ്രദേശത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ-സാമൂഹിക പുരോഗതിക്കും വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പള്ളിയുടെ മാനേജ്മെന്റിന് കീഴിൽ 1981-ൽ ആരംഭിച്ച സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് ഐ.ടി.ഐ (St. Stephen's ITI) പ്രദേശത്തെ നൂറുകണക്കിന് യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസം നൽകിവരുന്നു.

പ്രധാന പെരുന്നാൾ: വി. സ്തേഫാനോസിന്റെ ഓർമ്മപ്പെരുന്നാളും കറ്റാനം വലിയപള്ളിയിലെ രാസയും (പ്രദക്ഷിണം) ഓണാട്ടുകരയിലെ വലിയ ആത്മീയ ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ വലിയൊരു പ്രതീകം കൂടിയാണ് ഈ ദേവാലയം.

ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ കറ്റാനത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കറ്റാനം വിൻസെന്റ് ഡെപ്പോൾ / വി. സ്തേഫാനോസ് മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സിറിയൻ പള്ളിയാണ് "കറ്റാനം വലിയപള്ളി" എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ മാവേലിക്കര ഭദ്രാസനത്തിന് കീഴിലുള്ള ഈ ദേവാലയം കറ്റാനത്തെ ആദ്യത്തെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയവും മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇടവകകളിൽ ഒന്നുമാണ്.

ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ദേവാലയത്തിന്റെ ചരിത്രവും നാഴികക്കല്ലുകളും താഴെ വിവരിക്കുന്നു:

1. ഉത്ഭവവും ആദ്യകാല ചരിത്രവും (1835)

• കുടിയേറ്റം: ഓണാട്ടുകരയുടെ ഭാഗമായ കറ്റാനത്തേക്ക് മുൻകാലങ്ങളിൽ നിലയ്ക്കൽ, കടമ്പനാട് തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ധാരാളം സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ കുടിയേറിപ്പാർത്തിരുന്നു. ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ കറ്റാനത്ത് അവർ കൃഷി ചെയ്ത് ജീവിച്ചു പോന്നു.

• ആരാധനാലയത്തിന്റെ ആവശ്യം: ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കറ്റാനത്തെ ക്രൈസ്തവർക്ക് ആരാധന കർമ്മങ്ങൾക്കായി കായംകുളം കദീശാ പള്ളിയെയോ മറ്റ് ദൂരെയുള്ള പള്ളികളെയോ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു. ഈ യാത്രയുടെ ബുദ്ധിമുട്ട് ഒഴിവാക്കാൻ കറ്റാനത്ത് സ്വന്തമായി ഒരു പള്ളി വേണമെന്ന ആഗ്രഹം ശക്തമായി.

• സ്ഥലം വാങ്ങൽ: കറ്റാനത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാഗത്ത് താലൂക്കിൽ പെട്ട പിരലശ്ശേരി പുത്തൻവിളയിൽ കുടുംബാംഗമായ തുരുത്തിയിൽ ശ്രീ. ശങ്കരനിൽ നിന്ന് പള്ളിക്കായി 5 ഏക്കർ 56 സെന്റ് സ്ഥലം വാങ്ങി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു.

• പ്രതിഷ്ഠയും കൂദാശയും: കൊല്ലവർഷം 1010 ഇടവം 15-ന് (1835 മെയ് 25) മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്തയായിരുന്ന ചേപ്പാട് ഫിലിപ്പോസ് മാർ ദീവന്നാസിയോസ് തിരുമേനി ഒന്നാം രക്തസാക്ഷിയായ വിശുദ്ധ സ്തേഫാനോസിന്റെ (St. Stephen) നാമത്തിൽ ഈ പള്ളി കൂദാശ ചെയ്തു.

2. പ്രതിസന്ധികളുടെയും പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെയും കാലഘട്ടം

• സഭാ തർക്കങ്ങൾ: കാലാന്തരത്തിൽ മലങ്കര സഭയിലുണ്ടായ ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങളും കേസ് വഴക്കുകളും കറ്റാനം വലിയപള്ളിയെയും ബാധിച്ചു. തർക്കങ്ങൾ കാരണം പള്ളി ശരിയാംവണ്ണം പരിപാലിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരികയും, ഏകദേശം 105 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പ്രകൃതിക്ഷോഭത്താൽ പള്ളിയുടെ മേൽക്കൂര തകർന്നു വീഴുകയും ചെയ്തു.

• പരുമല തിരുമേനിയുടെ സന്ദർശനം: തർക്കപരിഹാരങ്ങൾക്കായി പരുമല ഗീവർഗീസ് മാർ ഗ്രീഗോറിയോസ് (പരുമല കൊച്ചുതിരുമേനി) ഈ ഇടവക സന്ദർശിക്കുകയും സമാധാനശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

• കോടതി വിധി: പിന്നീട് കൃഷ്ണപുരം മുൻസിഫ് കോടതിയിലെ കേസ് ഒത്തുതീർപ്പാക്കുകയും പള്ളിയുടെ സ്വത്തുക്കൾ വിഭജിക്കുകയും ചെയ്തു.

• രണ്ടാം പുനർനിർമ്മാണം (1940): വൈദികരുടെയും കറ്റാനത്തെ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെയും കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമായി പള്ളി വീണ്ടും പണിതുയർത്തി. കല്ലുകളും മറ്റ് നിർമ്മാണ സാമഗ്രികളും തലച്ചുമടായാണ് ജനങ്ങൾ പള്ളിപ്പറമ്പിൽ എത്തിച്ചിരുന്നത്. കൊല്ലവർഷം 1115 മകരം 8-ന് (1940 ജനുവരി) പരിശുദ്ധ ബസേലിയോസ് ഗീവർഗീസ് ദ്വിതീയൻ കാതോലിക്കാ ബാവാ പള്ളി വീണ്ടും കൂദാശ ചെയ്ത് ആരാധനയ്ക്കായി തുറന്നു കൊടുത്തു.

3. ആധുനിക മഹാദേവാലയം (1989 - യെ പ്രസ്ഥാനം)

ഇടവകാംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം വലിയ രീതിയിൽ വർദ്ധിച്ചതോടെ (ഏകദേശം 1200-ലധികം കുടുംബങ്ങളും എണ്ണായിരത്തോളം അംഗങ്ങളും) പഴയ പള്ളിയുടെ സ്ഥാനത്ത് വലിയൊരു പുതിയ പള്ളി പണിയാൻ തീരുമാനിച്ചു.

• തറക്കല്ലിടൽ: 1989 ഒക്ടോബർ 27-ന് കൊല്ലം ഭദ്രാസനാധിപനായിരുന്ന മാത്യൂസ് മാർ കൂറിലോസ് തിരുമേനി (പിന്നീട് പരിശുദ്ധ മാത്യൂസ് ദ്വിതീയൻ കാതോലിക്കാ ബാവാ) പുതിയ പള്ളിക്ക് തറക്കല്ലിട്ടു.

• കൂദാശ: കോടികൾ ചെലവഴിച്ച് നിർമ്മിച്ച, മലങ്കര സഭയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ദേവാലയങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഇപ്പോഴത്തെ മഹാദേവാലയത്തിന്റെ കൂദാശ പരിശുദ്ധ ബസേലിയോസ് മാർത്തോമ്മാ മാത്യൂസ് ദ്വിതീയൻ കാതോലിക്കാ ബാവാ നിർവ്വഹിച്ചു.

4. സാമൂഹിക സംഭാവനകൾ

കറ്റാനം വലിയപള്ളി ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്ക് മാത്രമല്ല, പ്രദേശത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ-സാമൂഹിക പുരോഗതിക്കും വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പള്ളിയുടെ മാനേജ്മെന്റിന് കീഴിൽ 1981-ൽ ആരംഭിച്ച സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് ഐ.ടി.ഐ (St. Stephen's ITI) പ്രദേശത്തെ നൂറുകണക്കിന് യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസം നൽകിവരുന്നു.

പ്രധാന പെരുന്നാൾ: വി. സ്തേഫാനോസിന്റെ ഓർമ്മപ്പെരുന്നാളും കറ്റാനം വലിയപള്ളിയിലെ രാസയും (പ്രദക്ഷിണം) ഓണാട്ടുകരയിലെ വലിയ ആത്മീയ ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ വലിയൊരു പ്രതീകം കൂടിയാണ് ഈ ദേവാലയം.